Zastanawiasz się, jak zrobić beszamel w domowych warunkach, żeby był gładki i kremowy? Ten biały sos wcale nie jest trudny, wystarczy kilka prostych trików. Za chwilę zobaczysz, jak z podstawowych składników wyczarować sos, który odmieni zwykłe dania z piekarnika.
Co to jest sos beszamelowy?
Sos beszamelowy to klasyczny biały sos na bazie mleka, masła i mąki, doprawiony solą, pieprzem oraz najczęściej gałką muszkatołową. Pochodzi z kuchni francuskiej i od lat jest jednym z podstawowych sosów, na których opierają się kolejne warianty, na przykład sos serowy do makaronu. Ma gładką, aksamitną konsystencję i delikatny smak, który ładnie łączy się z makaronem, warzywami, rybą czy mięsem z piekarnika.
Czy jeden prosty sos może całkowicie zmienić danie z ziemniaków, kalafiora albo zwykłego makaronu? Beszamel właśnie to robi – otula składniki kremową warstwą, pod którą podczas zapiekania świetnie roztapia się starty ser. Wielu kucharzy traktuje go jak kulinarną bazę, z której łatwo wyjść w stronę sosu z serem, szafranem, ziołami czy wersji wegańskiej na mleku roślinnym.
Jak przygotować składniki na beszamel?
Dobry sos zaczyna się od prostych, ale zadbanych składników. Przyda ci się świeże mleko o neutralnym smaku, klasyczne masło i jasna mąka pszenna o niezbyt mocnym przemiale. Do tego sól, świeżo mielony pieprz i odrobina gałki muszkatołowej, która daje charakterystyczny aromat. Sprawdzi się także pieprz biały, jeśli chcesz, aby sos pozostał idealnie jasny.
Zanim zaczniesz gotować, warto przygotować sobie też podstawowe akcesoria kuchenne, bo one naprawdę ułatwiają pracę. Najlepiej sprawdzi się niewielki rondelek z grubym dnem oraz porządna rózga kuchennej trzepaczki. Mleko dobrze jest delikatnie podgrzać, żeby było co najmniej letnie, wtedy masło z mąką nie będą tak chętnie tworzyć grudek. Jeśli planujesz wersję roślinną, postaw na napój sojowy lub owsiany i dobre masło roślinne, które ma smak zbliżony do tradycyjnego.
Do klasycznego sosu beszamelowego przyda ci się lista prostych elementów:
- produkt mleczny w postaci mleka lub napoju roślinnego,
- tłuszcz – najczęściej masło, ewentualnie wysokiej jakości margaryna roślinna,
- jasna mąka pszenna albo inna delikatna mąka zagęszczająca,
- sól oraz świeżo mielony pieprz,
- odrobina gałki muszkatołowej, czasem także szafran lub zioła.
Jeśli nie możesz jeść nabiału lub glutenu, też nie jesteś na straconej pozycji. Mąkę pszenną da się zastąpić drobno mieloną mąką ryżową lub kukurydzianą, a krowie mleko – napojem sojowym, owsianym albo ryżowym. W takiej wersji sprawdza się także wegańskie masło z dodatkiem oleju kokosowego, które daje przyjemny, maślany posmak.
Jak zrobić sos beszamelowy krok po kroku?
Kiedy ktoś pyta, jak zrobić beszamel, najpierw mówię o niskiej mocy palnika i cierpliwym mieszaniu. Na początek rozpuść spokojnie masło w rondelku, aż będzie płynne, ale jeszcze nie zrumienione. Dosyp mąkę i od razu zacznij mieszać rózgą, aby powstała jednolita, gładka masa bez grudek. Tę bazę podsmaż chwilę, żeby mąka straciła surowy smak, lecz nie zdążyła się przypiec.
Następny krok to stopniowe dolewanie mleka. Wlewaj je porcjami do ciepłej masy i cały czas energicznie mieszaj – najlepiej okrężnymi ruchami oraz lekko rozcierając sos o ścianki rondla. Na początku wydaje się bardzo rzadki, lecz w trakcie gotowania zaczyna gęstnieć i przypomina gęsty kisiel. Na tym etapie dopraw go solą, pieprzem i gałką muszkatołową, a jeśli lubisz, dodaj szczyptę szafranu, który nada lekko złoty kolor.
Boisz się grudek w sosie? Zwykle biorą się z tego, że płyn został dolany zbyt szybko albo mleko było lodowate. Możesz sobie pomóc, trzymając rondel na dość małej mocy i naprawdę dokładnie mieszając. Gdy grudki już się pojawią, da się je uratować na kilka sposobów:
- sos można mocno roztrzepać rózgą, rozcierając go o ścianki naczynia,
- drobne grudki da się przetrzeć przez sito do czystego garnka,
- czasem pomaga dodatek odrobiny zimnej wody i chwilę dłuższe mieszanie.
Gotowy beszamel jest gęsty, ale nadal płynny, bez wyczuwalnych grudek. Po zdjęciu z ognia jeszcze lekko zgęstnieje, zwłaszcza jeśli chwilę postoi. Gdy nie używasz go od razu, przełóż do szklanej miski i przykryj powierzchnię folią spożywczą położoną bezpośrednio na sosie, dzięki czemu nie powstanie twardy kożuch. Podczas ponownego podgrzewania mieszaj i w razie potrzeby dodaj trochę mleka, żeby przywrócić kremową konsystencję.
Do czego podawać sos beszamelowy?
Sos beszamelowy wyjątkowo dobrze łączy się z daniami z piekarnika. Klasyką jest lasagne, w której płaty makaronu, nadzienie z mięsa lub warzyw i beszamel tworzą jedną zwartą całość. Taki sos pasuje też do cannelloni, zapiekanek makaronowych z warzywami, musaki czy naleśników zapiekanych pod serem. Często wystarczy proste danie – ugotowany makaron, kilka sezonowych warzyw i beszamel – żeby otrzymać sycący obiad.
Świetnie odnajduje się również w połączeniu z rybą, drobiem i warzywami z wody lub pary. Gotowanego kalafiora, brokuły albo szparagi możesz zalać beszamelem, posypać tartym serem i zapiec, aż wierzch lekko się zrumieni. Z kolei delikatne filety z dorsza czy łososia z cienką warstwą białego sosu i cytryną zyskują głębszy smak i przyjemną soczystość. Jeśli lubisz kuchnię roślinną, ten sos na mleku roślinnym i maśle roślinnym będzie świetnym dodatkiem do wegańskiej lasagne czy zapiekanych ziemniaków.
Beszamel możesz też traktować jako punkt wyjścia do kolejnych sosów, gdy już wiesz, jak zrobić beszamel bez grudek i o dobrej gęstości. Do gorącego sosu wystarczy dorzucić starty ser, trochę ziół lub podsmażoną cebulkę i powstaje zupełnie nowe połączenie smaków. Ciekawym dodatkiem jest też szczypta szafranu albo świeże zioła – bazylia, mięta, natka pietruszki – które pięknie odświeżają ten klasyczny biały sos.
Artykuł powstał przy współpracy z wpiekarni.pl.
Artykuł sponsorowany
